Take Rate ปัจจัยสำคัญหุ้น Ecommerce ที่ห้ามมองข้าม

Take Rate ปัจจัยสำคัญหุ้น Ecommerce ที่ห้ามมองข้าม

ในปัจจุบันเรามีหุ้น Ecommerce มากมายหลายตัว List อยู่ในทั้งประเทศไทยและต่างประเทศ หุ้น Ecommerce เหล่านั้นทำธุรกิจในอุตสาหกรรมที่แตกต่างกันเช่น Amazon, Alibaba และ Ebay อยู่ในอุตสาหกรรมค้าปลีก/ส่ง, Paypal, Alipay และ Apple Pay อยู่ในอุตสาหกรรมการเงิน

ปัจจัยสำคัญตัวหนึ่งที่สามารถนำมาเป็นตัวชี้วัดคุณภาพของหุ้นเหล่านี้ได้เรียกว่า “Take Rate”

 

Take rate  คืออะไร? Take rate คือ อัตราค่าธรรมเนียม, ค่าบริการ หรือค่า Commission โดยรวมที่ธุรกิจนั้นๆเรียกเก็บกับลูกค้าเมื่อลูกค้าขายสินค้าหรือบริการได้ผ่าน Platform ของทางบริษัท

แล้ว Take rate สำคัญตรงไหน? การเพิ่มขึ้นหรือลดลงของ Take rate นอกจากจะเป็นตัวบ่งบอกกำไรและศักยภาพในการทำเงินที่เพิ่มขึ้นและลดลงของบริษัทแล้ว ยังเป็นตัวชี้วัดหนึ่งที่แสดงถึงความดุเดือดในการแข่งขันของตลาดนั้นๆ เช่นถ้าหุ้น A เก็บค่าธรรมเนียมในการขายสินค้าสูง Take rate ก็จะสูงมาก หุ้น B มาถึงบอกว่างั้นเราไม่เก็บค่าธรรมเนียมแม้ Take rate จะตํ่าเงินไม่ค่อยได้แต่ก็จะส่งผลให้ลูกค้าหันไปใช้บริการ B ทันที (สมมุติว่าศักยภาพด้านอื่นๆเท่ากัน) หุ้น A จึงต้องลดค่าธรรมเนียมสู้เพื่อไม่ให้ลูกค้าหนี ลดกันไปลดกันมาจนกว่าจะจบกันไปข้างนึงหรือฝั่งนึงคิดแล้วไม่คุ้มหันไปใช้กลยุทธใหม่

 

ในกรณีที่แข่งขันกันจนสามารถชนะคู่แข่งได้หมดขึ้นเป็นผู้นำตลาดที่ชัดเจนได้เราจะเริ่มเห็นการปรับตัวเพิ่มขึ้นของ Take rate จากการเก็บค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการจากลูกค้าได้มากขึ้นเพราะบริษัทสามารถสร้างความแตกต่างหรือสร้างคุณค่าให้กับลูกค้าได้อย่างชัดเจนจนคู่แข่งไม่สามารถแข่งขันด้วยราคาเป็นหลักได้อีกต่อไปทำให้สงครามราคาจบลงและบริษัทสามารถขึ้นราคาได้ในที่สุด

 

อย่าง Alibaba เองมี Take rate ที่ 2.5% ตํ่ากว่าของทั้ง Amazon ที่ 13% และ Ebay  ที่ 11.6% ด้วยธรรมชาติของ Business Model ที่แตกต่างและอุตสาหกรรม Ecommerce ที่เพิ่งเติบโตทำให้ Alibaba ต้องดำเนินกลยุทธที่แตกต่างด้วย ถึง Take rate จะตํ่ากว่าแต่ Net profit margin สูงกว่า โดย Alibaba มี NPM ประมาณ 45% สูงกว่า Ebay 20% และ Amazon 3%

 

Alipay เองก็มี Take rate ที่ตํ่าเช่นกันประมาณ 0.16% แค่เสี้ยวเดียวของบริษัท Payment ระดับโลกอย่าง Paypal ที่ 3% ส่วนหนึ่งที่ Alipay  มี Take rate ตํ่าเพราะทำระบบจ่ายเงินให้กับ Alibaba ที่เป็นระบบค้าส่งและ บางส่วนก็มาจากการถูกควบคุมค่าธรรมเนียม จากรัฐบาลจีนด้วย

 

ถ้าเราคิดดูให้ดีบางครั้ง Take rate ตํ่าก็ไม่ได้หมายถึงไม่ดีเสมอไปเพราะการมี Take rate ตํ่าจะทำให้คู่แข่งเกิดใหม่ได้ยากขึ้น ก็เพราะผลตอบแทนมันน้อยยิ่งกว่าน้อยนั่นเอง ใครจะเข้ามาแข่งคงต้องคิดหนัก อย่างในกรณีของ Ebay ที่มี Take rate สูงจากการเก็บค่า commission สูงๆทำให้เกิดช่องว่างให้ Etsy สามารถเข้ามาแข่งในตลาดได้ด้วยการให้บริการคล้ายๆกันแต่เก็บค่า Commission ที่ตํ่ากว่า ในกรณีของ Alibaba และ Alipay ถ้าสามารถออกไปนอกประเทศจีน ได้ก็อาจจะเป็นโอกาสในการเพิ่ม Take rate และทำให้กำไรเติบโตดีขึ้นได้

 

ติดตามเรื่องเล่าการลงทุนและกลยุทธธุรกิจมันส์ๆได้ที่ fb.com/buffettcode

 

Source:

http://marketrealist.com/2015/05/alibaba-believes-mobile-monetization-rates-will-increase/

Alibaba’s Take Rate

http://www.businessinsider.com/alibaba-is-effectively-monetizing-mobile-2016-8

http://www.barrons.com/articles/what-to-look-for-in-alibabas-earnings-monetization-rate-1453861869

Newsletter Q1 16: Alibaba – Proof there are still good investment opportunities in China

https://bnlfinance.com/2016/11/29/alibaba-group-holding-ltd-nysebaba-stock-breakout-2017/